آیا می توان مهریه را افزایش داد

راستش را بخواهید، افزایش مهریه به همان شکلی که اول ثبت شده، بعد از عقد نکاح، طبق قوانین فعلی و رای وحدت رویه دیوان عدالت اداری، امکان پذیر نیست. اما نگران نباشید، راه های قانونی دیگری برای افزایش دارایی مالی خانم وجود دارد و البته کاهش مهریه هم قواعد خاص خودش را دارد که در این مقاله مفصل به آن ها می پردازیم.

مهریه، این سنت دیرینه و حق مالی مهم در زندگی مشترک، همیشه بحث برانگیز بوده است. خیلی وقت ها پیش می آید که زن و شوهرها، بعد از سال ها زندگی، به فکر تغییراتی در مهریه می افتند؛ یکی دوست دارد آن را بیشتر کند تا پشتوانه محکم تری برای همسرش بسازد، و دیگری شاید از رقم بالای مهریه پشیمان شده و دنبال راهی برای کاهش آن می گردد. اینجاست که سوالات حقوقی زیادی توی ذهن آدم شکل می گیرد: آیا اصلاً چنین کاری ممکن است؟ اگر بله، چطوری؟ آیا هر توافقی معتبر است؟ در این مقاله می خواهیم به زبان ساده و خودمانی، تمام این پیچ و خم های قانونی را با هم بررسی کنیم و به شما نشان دهیم که در این مسیر باید به چه نکاتی دقت کنید تا تصمیمات درستی بگیرید و زندگی مشترکتان را با آگاهی و آرامش بیشتری ادامه دهید.

مهریه چیست؟ یه تعریف ساده و کاربردی

وقتی اسم ازدواج می آید، یکی از اولین چیزهایی که به ذهن خیلی ها می رسد، مهریه است. مهریه یا همان «صداق»، «کابین» یا «فرض»، در واقع یک حق مالی است که شوهر موقع عقد نکاح به همسرش می دهد یا متعهد می شود که در آینده پرداخت کند. این حق مالی، رکن مهمی توی عقد ازدواج محسوب میشه و می تونه هر چیزی باشه؛ از یه شاخه گل و یک جلد کلام الله مجید گرفته تا سکه، ملک، ماشین یا حتی آموزش یک مهارت خاص. مهم اینه که ارزش مالی داشته باشه و موقع عقد، روی اون توافق شده باشه.

مهریه انواع مختلفی داره که شاید شنیده باشید: مهرالمسمی، مهرالمثل و مهرالمتعه. مهرالمسمی همون مهریه ایه که توی عقدنامه و با توافق دو طرف تعیین میشه و اسم و مقدارش مشخصه. مهرالمثل و مهرالمتعه هم توی شرایط خاصی (مثل وقتی مهریه تعیین نشده باشه یا عقد باطل بشه) توسط دادگاه مشخص میشن و موضوع بحث اصلی ما اینجا نیستن.

یک تقسیم بندی مهم دیگه برای مهریه، بین مهریه عندالمطالبه و مهریه عندالاستطاعه است. مهریه عندالمطالبه یعنی زن هر وقت اراده کنه، می تونه تمام مهریه اش رو از شوهرش بخواد و مرد موظفه که پرداختش کنه. اما مهریه عندالاستطاعه فرق داره؛ زن فقط وقتی می تونه مهریه رو بگیره که ثابت کنه شوهرش توانایی پرداختش رو داره. این تفاوت، توی زمان مطالبه و نحوه وصول مهریه خیلی مهمه و می تونه سرنوشت ساز باشه. کلاً یادتون باشه، مهریه از همون لحظه عقد، یک دین و حق مسلم برای زنه و توی سند رسمی ازدواج به صورت دقیق ثبت میشه.

چرا اصلاً به فکر تغییر مهریه می افتیم؟ انگیزه های پشت ماجرا

شاید براتون سوال باشه که چرا زوجین بعد از اینکه یک بار سر مهریه توافق کردن و اون رو ثبت کردن، دوباره به فکر تغییرش می افتند؟ این قضیه دلایل مختلفی داره که هم می تونه به خاطر افزایش مهریه باشه و هم به خاطر کم کردنش. بیایید با هم دلایل هر کدوم رو مرور کنیم تا ببینیم چه چیزهایی باعث میشه این تصمیم گرفته بشه.

برای چی بعضی ها دوست دارند مهریه را زیاد کنند؟

گاهی اوقات، موقع عقد، حال و هوای عشق و عاشقی طوریه که شاید خیلی ها به جنبه های مالی قضیه کمتر توجه کنند. خانم ها ممکنه به خاطر علاقه زیاد یا به اصرار همسر، مهریه کمی تعیین کنند؛ مثلاً یک جلد قرآن و چند شاخه گل. اما بعد از چند سال زندگی مشترک، با تغییر شرایط و شاید کسب تجربه بیشتر، متوجه میشن که این مهریه پشتوانه محکمی برای آینده شون نیست. اینجا زن احساس می کنه که مهریه اولیه کافی نیست و دلش می خواد اون رو بیشتر کنه تا تضمین بهتری برای زندگی اش داشته باشه.

تغییرات اقتصادی هم یک دلیل مهم دیگه است. فرض کنید چند سال پیش، صد سکه رقم قابل توجهی بود، اما الان با تورم و افزایش قیمت ها، ارزش واقعی اون صد سکه خیلی کمتر شده. در این شرایط، زوجین ممکنه با هم به توافق برسن که مهریه رو بیشتر کنند تا ارزش مالی خودش رو حفظ کنه. حتی گاهی اوقات خود مرد، به خاطر علاقه و تعهد بیشتر به همسرش، یا بعد از اینکه وضعیت مالی بهتری پیدا کرده، پیشنهاد میده که مهریه رو افزایش بدن تا نشون بده چقدر به فکر آینده همسرشه و دلش می خواد پشتوانه مالی بیشتری براش فراهم کنه. این دلایل کاملاً طبیعی و انسانی هستن و همین ها باعث میشن که زوجین به فکر افزایش مهریه بیفتند.

کی ها دلشان می خواهد مهریه را کم کنند؟

در نقطه مقابل، خیلی وقت ها هم پیش میاد که مرد از میزان بالای مهریه که موقع عقد قبول کرده، پشیمون میشه. شاید اون موقع از سر جوانی و هیجان یا برای اینکه به هر قیمتی به معشوقش برسه، مهریه خیلی زیادی رو قبول کرده باشه؛ مثلاً به تعداد سال تولد همسرش سکه. اما با گذشت زمان و شاید مواجه شدن با مشکلات مالی یا حتی صرفاً دیدگاهی واقع بینانه تر، متوجه میشه که توانایی پرداخت اون حجم از مهریه رو نداره.

مشکلات مالی و اقتصادی می تونه دلیل عمده ای برای درخواست کاهش مهریه باشه. مرد ممکنه ورشکست شده باشه یا درآمدهایش کم شده باشه و نتونه تعهداتش رو بابت مهریه سنگین انجام بده. اینجا ممکنه با همسرش صحبت کنه و به توافقی برای کاهش مهریه برسن تا فشار مالی از روی دوشش برداشته بشه و بتونه زندگی رو با آرامش بیشتری ادامه بده. گاهی هم زن و شوهر با هم به صلح و سازش می رسن و برای اینکه جو آرام تری توی زندگی مشترک برقرار بشه یا حتی برای اینکه مرد بتونه کارهای اقتصادی جدیدی انجام بده، زن حاضر میشه از بخشی از مهریه اش بگذره یا اون رو کاهش بده. هدف اصلی در اینجا، اغلب حفظ زندگی مشترک و برداشتن موانع مالی برای ادامه اش است.

پاسخ نهایی: افزایش مهریه بعد از عقد، بله یا خیر؟

خب، می رسیم به سوال اصلی و مهمی که خیلی ها دنبال جوابش هستن: آیا اصلاً میشه بعد از عقد، مهریه رو افزایش داد؟ واقعیت اینه که جواب این سوال، برخلاف چیزی که شاید توی ذهن خیلی ها باشه، منفیه. یعنی به زبان حقوقی و رسمی، امکان افزایش مهریه به شکلی که اون مبلغ اضافه شده، جزئی از همون مهریه اصلی بشه و احکام مهریه بهش تعلق بگیره، وجود نداره. دلیل این موضوع هم برمی گرده به یک رای مهم و سرنوشت ساز.

داستان رای وحدت رویه ۴۸۸ دیوان عدالت اداری چیه؟

تا قبل از سال ۱۳۸۸، یه سری بخشنامه های ثبتی وجود داشت که به دفاتر اسناد رسمی اجازه می داد اگه زن و شوهر با هم توافق کردن که مهریه رو زیاد کنن، این افزایش رو ثبت کنن. یعنی انگار می شد مهریه رو یه جورایی تغییر داد و بیشترش کرد. اما این روال، دووم نیاورد و با یک رای خیلی مهم که از سمت هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادر شد، کلاً این وضعیت عوض شد.

در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۳۸۸، رای وحدت رویه شماره ۴۸۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادر شد. این رای، که با استناد به نظر فقهای محترم شورای نگهبان بود، صراحتاً اعلام کرد:

«مهریه شرعی همان است که در ضمن عقد واقع شده است و ازدیاد مهر بعد از عقد، شرعاً صحیح نیست و ترتیب آثار مهریه بر آن، خلاف موازین شرع شناخته شد.»

با این رای، بند «ب» از قسمت ۱۵۱ بخشنامه های ثبتی که اجازه افزایش مهریه رو می داد، کلاً باطل شد. یعنی چی؟ یعنی از اون به بعد، دیگه هیچ دفتر اسناد رسمی ای نمی تونه سندی رو به اسم افزایش مهریه ثبت کنه که مبلغ جدید، جزء مهریه اصلی محسوب بشه و احکام مهریه رو داشته باشه. به زبان ساده، مهریه یک بار و فقط موقع عقد نکاح تعیین میشه و هرگونه توافق بعدی برای بیشتر کردنش، دیگه عنوان مهریه رو نداره و نمی تونه از امتیازات و ضمانت اجراهای خاص مهریه بهره مند بشه.

پس اگه شما هم فکر می کنید میشه بعد از عقد، با یک دست نوشته یا حتی توافق توی دفترخونه، مهریه تون رو از مثلاً ۱۱۴ سکه به ۳۰۰ سکه تغییر بدید، باید بدونید که این کار از نظر قانونی معتبر نیست و اون ۲۰۰ سکه اضافه، هیچ وقت حکم مهریه اصلی رو پیدا نمی کنه. البته این به این معنی نیست که مرد نمی تونه هیچ مال یا تعهدی به همسرش بده، بلکه فقط به این معنیه که اون مال یا تعهد جدید، دیگه مهریه نیست و ماهیت حقوقی متفاوتی داره. در بخش بعدی دقیقاً توضیح میدم که چطور میشه این کار رو به شکل قانونی انجام داد.

پس چطور می توانیم دارایی زن را بیشتر کنیم؟ (روش های جایگزین افزایش مهریه)

حالا که فهمیدیم افزایش مهریه، اون هم به عنوان مهریه، بعد از عقد امکان پذیر نیست، شاید فکر کنید پس اگه زن و شوهری خواستن ارزش مالی رو که مرد به زن تعهد میده بیشتر کنن، باید چیکار کنن؟ نگران نباشید، قانون برای این مواقع هم راه هایی رو پیش بینی کرده. این روش ها به معنای افزایش خود مهریه نیستن، بلکه انتقال مستقل و جداگانه مال یا یک تعهد از طرف مرد به زن هستن که در نهایت، دارایی مالی زن رو بیشتر می کنند و هدف زوجین رو برآورده می کنند.

هبه (بخشش): هدیه ای با قواعد خاص

یکی از راه های خیلی رایج برای اینکه مرد به همسرش مالی رو منتقل کنه، «هبه» یا همون بخششه. هبه یعنی مرد (که توی این عقد بهش میگن واهب)، مالی رو به صورت رایگان به همسرش (که بهش میگن متهب) می بخشه. این مال می تونه سکه، پول نقد، ملک، ماشین یا هر چیز دیگه ای باشه که ارزش مالی داره.

هبه شرایطی داره که باید رعایت بشه: اول از همه، قصد و رضایت هر دو طرف مهمه. دوم اینکه مرد و زن باید اهلیت داشته باشن؛ یعنی بالغ، عاقل و رشید باشن. و نکته خیلی مهم توی هبه اینه که قبض یا همون تصرف مال موهوبه توسط زن، برای صحیح بودن عقد هبه لازمه. یعنی اگه مرد مثلاً یه ماشین رو به همسرش هبه کنه، تا وقتی کلید ماشین و سندش رو بهش نده و زن اون رو تحویل نگیره، هبه کامل نشده و ممکنه باطل بشه.

یک نکته دیگه در مورد هبه اینه که مرد می تونه از بخشش خودش رجوع کنه، یعنی ممکنه پشیمون بشه و مال بخشیده شده رو پس بگیره. اما راه هایی هم هست که جلوی این رجوع رو بگیره؛ مثلاً می تونه هبه رو در قالب یک «صلح بلاعوض» انجام بده که دیگه امکان رجوع ازش نباشه. برای اطمینان بیشتر، خصوصاً در مورد املاک، بهتره که هبه به صورت رسمی در دفاتر اسناد رسمی ثبت بشه.

صلح بلاعوض: یک توافق محکم و بی برگشت

«صلح بلاعوض» یکی از بهترین و محکم ترین راه ها برای افزایش دارایی زن از طرف مرد است، بدون اینکه خطر رجوع یا ابطال وجود داشته باشه. صلح یک عقد حقوقی است که توی اون، دو نفر با هم توافق می کنن که یک اختلاف یا یک معامله رو با شرایط خاصی حل و فصل کنن. وقتی می گیم «صلح بلاعوض»، یعنی مرد بدون اینکه چیزی در ازاش از زن بگیره (یعنی بلاعوض)، مالی رو به همسرش صلح می کنه.

مزیت اصلی صلح بلاعوض نسبت به هبه اینه که بعد از اینکه صلح انجام شد و شرایطش رعایت شد، دیگه مرد نمی تونه پشیمون بشه و مال صلح شده رو پس بگیره. این باعث میشه زن اطمینان خاطر بیشتری داشته باشه. مثلاً اگه مرد بخواد ۳ دانگ دیگه از ملکی رو که ۳ دانگش مهریه همسرشه، بهش بده و در مجموع ملک رو ۶ دانگ کنه، می تونه ۳ دانگ باقی مونده رو به صورت صلح بلاعوض به همسرش منتقل کنه. این کار هم به صورت رسمی توی دفاتر اسناد رسمی انجام میشه و یک سند رسمی و معتبر خواهید داشت که جای هیچ چون و چرایی باقی نمی ذاره.

تعهدات مالی جداگانه: قول و قرارهای دیگر

غیر از هبه و صلح بلاعوض، زوجین می تونن با عقد یک قرارداد مستقل دیگه، مرد رو به پرداخت مبلغی معین یا انتقال مالی خاص به زن، متعهد کنن. مثلاً مرد می تونه تعهد بده که هر ماه مبلغ مشخصی رو به حساب همسرش واریز کنه یا توی تاریخ مشخصی، فلان ملک رو به نامش بزنه. این قراردادها هم مثل بقیه قراردادها، باید شرایط عمومی صحت معاملات رو داشته باشن (قصد و رضا، اهلیت، موضوع معین و جهت مشروع) و برای اطمینان بیشتر، بهتره که به صورت رسمی ثبت بشن. مهم اینه که ماهیت این تعهدات با مهریه فرق داره و احکام خاص مهریه بهشون تعلق نمی گیره، ولی در نهایت، هدف افزایش پشتوانه مالی زن محقق میشه.

چطور مهریه را کاهش دهیم یا ببخشیم؟ (روش های قانونی)

تا اینجا متوجه شدیم که افزایش مهریه به عنوان مهریه امکان پذیر نیست، اما خبر خوب اینه که کاهش یا بخشش مهریه، کاملاً قانونیه و با رعایت یک سری شرایط میشه انجامش داد. توی خیلی از زندگی ها، ممکنه بنا به دلایلی مثل مشکلات مالی مرد یا برای اینکه رابطه زن و شوهر محکم تر بشه، خانم تصمیم بگیره از تمام یا قسمتی از مهریه اش بگذره. بیایید ببینیم قانون برای این کار چه راه هایی رو پیش روی ما گذاشته.

ابراء ذمه: بخشش تمام یا قسمتی از مهریه

یکی از اصلی ترین و رایج ترین راه ها برای کاهش یا از بین بردن مهریه، «ابراء ذمه» است. ابراء یعنی چی؟ یعنی زن (که طلبکار مهریه است) به صورت یک طرفه، از حق خودش می گذره و مرد (که بدهکار مهریه است) رو از دین مهریه بری الذمه می کنه. این کار نیازی به موافقت مرد نداره و به محض اینکه زن این اراده رو اعلام کنه و شرایطش رو داشته باشه، مرد از اون میزان مهریه آزاد میشه.

شرایط ابراء هم خیلی مهمه: اولاً زنی که ابراء می کنه، باید اهلیت داشته باشه؛ یعنی بالغ، عاقل و رشید باشه. ثانیاً باید میزان ابراء مشخص باشه؛ مثلاً بگه «صد سکه از مهریه ام را ابراء می کنم». اگه زن همه مهریه اش رو ببخشه، دیگه هیچ حقی بابت اون نداره و اگه بخشی رو ببخشه، فقط همون بخش از بین میره. برای اینکه ابراء کاملاً قانونی و معتبر باشه و بعدها مشکلی پیش نیاد، حتماً باید به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنن و یک سند رسمی «ابراء ذمه» تنظیم کنن. این سند، برای مرد یک حجت محکم برای همیشه خواهد بود.

صلح بلاعوض: توافقی برای کم کردن مهریه

همان طور که برای افزایش دارایی زن از صلح بلاعوض استفاده می کردیم، برای کاهش مهریه هم میشه از این روش استفاده کرد. توی این حالت، زن ممکنه در ازای گرفتن یک چیز دیگه (که لزوماً ارزش مالی نداره، مثلاً در ازای ادامه زندگی مشترک یا حتی بدون هیچ عوضی)، بخشی از مهریه خودش رو به مرد صلح کنه. مزیت صلح همون طور که قبلاً گفتیم، اینه که یک توافق قطعی و بدون امکان رجوع هستش و خیال هر دو طرف رو راحت می کنه.

مثلاً اگه مهریه زن ۶ دانگ یک آپارتمان باشه و زن و شوهر تصمیم بگیرن که مهریه به ۳ دانگ کاهش پیدا کنه، زن می تونه ۳ دانگ از اون آپارتمان رو به صورت صلح بلاعوض به شوهرش منتقل کنه. این کار هم مثل ابراء، حتماً باید در دفاتر اسناد رسمی به صورت یک سند رسمی ثبت بشه تا اعتبار قانونی داشته باشه و هیچ کس نتونه بعداً ادعایی در موردش بکنه.

اقرار به وصول مهریه: وقتی زن می گوید پولش را گرفته

یک روش دیگه برای اینکه مهریه کم بشه یا کلاً از بین بره، «اقرار به وصول مهریه» است. این روش وقتی به کار میره که زن، واقعاً تمام یا بخشی از مهریه اش رو از شوهرش دریافت کرده و حالا می خواد رسماً این موضوع رو اعلام کنه. توی این حالت، زن با حضور در دفتر اسناد رسمی، اقرار می کنه که مثلاً «۱۰۰ سکه از مهریه من که ۲۰۰ سکه بود، توسط همسرم پرداخت شده و من آن را دریافت کرده ام.»

این اقرار هم، مثل ابراء، یک ایقاع (عمل حقوقی یک طرفه) محسوب میشه و نیاز به موافقت مرد نداره. البته بهتره که مرد هم حضور داشته باشه تا هر دو طرف از صحت و سلامت جریان مطمئن بشن. اثر این اقرار اینه که اون میزان از مهریه که زن گفته دریافت کرده، از ذمه مرد ساقط میشه و دیگه نمی تونه دوباره بابت اون بخش ادعایی داشته باشه. باز هم تاکید می کنیم که ثبت رسمی این اقرار در دفاتر اسناد رسمی، لازمه تا این سند اعتبار قانونی محکم و غیرقابل خدشه ای پیدا کنه.

قوانین طلایی برای هر نوع تغییر: حواسمان به چی باشه؟

چه بخواهید از روش های جایگزین برای افزایش دارایی زن استفاده کنید و چه بخواهید مهریه را کم یا ابراء کنید، یک سری قواعد کلی و ریزه کاری های حقوقی هست که باید حسابی حواستون بهشون باشه. اگه این نکات رعایت نشن، ممکنه تمام زحمات و توافقات شما به باد بره و سندتون از نظر قانونی بی اعتبار بشه. بیایید با هم این شرایط مهم رو مرور کنیم.

شرایط عمومی معامله ها که همیشه باید رعایت بشن

هر نوع عمل حقوقی، چه خرید و فروش باشه، چه هبه و صلح یا حتی ابراء، یک سری شرایط عمومی داره که توی قانون مدنی بهشون اشاره شده. این شرایط برای اینه که مطمئن بشیم معامله یا توافق درست و حسابی و با رضایت کامل انجام شده. توی بحث تغییر مهریه هم این شرایط حرف اول رو میزنن:

• قصد و رضای طرفین: این مهم ترین شرطه. هم زن و هم مرد، باید با اختیار و اراده کامل، نه با زور، اجبار یا تهدید، تصمیم به تغییر بگیرن. یعنی اگه خدای ناکرده یکی از طرفین تحت فشار باشه، اون توافق باطل میشه. توی قراردادها مثل صلح، هر دو طرف باید قصد و رضا داشته باشن، اما توی ابراء که یک عمل یک طرفه است، فقط قصد و رضای زنی که داره مهریه اش رو می بخشه کافیه.
• اهلیت طرفین: برای انجام هر عمل حقوقی، طرفین باید «اهلیت» داشته باشن. یعنی باید بالغ (بالای ۱۸ سال برای امور مالی)، عاقل و رشید (توانایی اداره اموال خودشون رو داشته باشن) باشن. اگه کسی صغیر، مجنون یا سفیه باشه، نمی تونه خودش مستقیم دست به چنین کارهایی بزنه و نیازه که ولی یا قیمش این کار رو انجام بده. باز هم توی ابراء، فقط اهلیت زن مهمه.
• موضوع معین و مشخص: چیزی که قراره تغییر کنه یا منتقل بشه، باید کاملاً مشخص باشه. مثلاً اگه قراره سکه اضافه بشه، باید تعداد سکه دقیقاً مشخص باشه؛ یا اگه قراره ملکی هبه بشه، آدرس و مشخصات دقیق اون ملک باید ذکر بشه. اگه موضوع مبهم باشه، توافق ممکنه بی اعتبار بشه.
• جهت مشروع: هدف از انجام اون عمل حقوقی نباید نامشروع یا خلاف قانون باشه. مثلاً اگه زنی مهریه اش رو ابراء کنه به این شرط که شوهرش کار غیرقانونی انجام بده، اون ابراء باطله. خوشبختانه توی مسائل مهریه، معمولاً جهت مشروع هست و این مشکل کمتر پیش میاد.

شرایط اختصاصی هر روش: هر گردی گردو نیست!

علاوه بر شرایط عمومی که برای همه اعمال حقوقی لازمه، هر کدوم از روش هایی که برای تغییر مهریه (افزایش دارایی زن یا کاهش مهریه) گفتیم، یک سری شرایط اختصاصی خودشون رو هم دارن که باید حسابی بهشون دقت کرد. بی توجهی به این شرایط اختصاصی می تونه کل ماجرا رو خراب کنه.

مثلاً توی عقد «هبه»، همون طور که قبلاً گفتیم، قبض یا همون تصرف مال موهوبه توسط کسی که مال بهش بخشیده شده (متهب)، یک شرط اساسی برای کامل شدن عقده. یعنی اگه مردی بگه «من این ماشین رو به همسرم بخشیدم» ولی هرگز سند یا کلید ماشین رو بهش نده و زن هم اون رو تحویل نگیره، عملاً عقد هبه کامل نشده و ممکنه باطل باشه. این یعنی تا وقتی مال بخشیده شده واقعاً به دست زن نرسیده، هبه صحیح نیست.

یا توی همه این موارد، چه هبه، چه صلح و چه ابراء، با توجه به حساسیت موضوع و برای اینکه سندتون یک اعتبار حقوقی قوی داشته باشه و هیچ کس نتونه بعداً ادعای بی اعتباریش رو بکنه، ثبت رسمی در یکی از دفاتر اسناد رسمی کشور، یک ضرورت غیرقابل انکاره. یک دست نوشته عادی یا یک توافق شفاهی، توی دادگاه ها اون اعتبار و قدرت اجرایی یک سند رسمی رو نداره و ممکنه خیلی راحت به چالش کشیده بشه. پس حتماً حتماً حتماً به دفترخانه مراجعه کنید و کارتون رو رسمی کنید تا خیالتون راحت باشه.

اشتباهات رایج و توصیه های حقوقی که باید جدی بگیرید!

در مورد مهریه و تغییراتش، حرف و حدیث و اشتباهات زیادی بین مردم رایجه. برای اینکه سرنوشت مالی زندگی تون به خطر نیفته، لازمه که این اشتباهات رو بشناسید و توصیه های حقوقی رو حسابی جدی بگیرید. این نکات می تونه برای آینده شما تعیین کننده باشه.

• فکر نکنید دست نوشته اعتبار داره: یکی از بزرگ ترین اشتباهات اینه که زن و شوهر با یک دست نوشته عادی یا حتی یک توافق شفاهی، بخوان مهریه رو زیاد یا کم کنن. باید بدونید که این نوع توافق ها، چه برای افزایش و چه برای کاهش مهریه، از نظر قانونی هیچ اعتباری ندارن و توی دادگاه به کارتون نمیان. برای هر گونه تغییر، حتماً باید به دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنید و سند رسمی تنظیم کنید. یادمون باشه، سند رسمی حکم طلا رو داره.

• مشاوره تخصصی فراموش نشه: مسائل حقوقی مربوط به خانواده و مهریه، خیلی پیچیده و حساسن. هیچ وقت بدون مشورت با یک وکیل خانواده باتجربه یا یک سردفتر اسناد رسمی، دست به اقدامی نزنید. اون ها می تونن با توجه به شرایط خاص زندگی شما، بهترین راه حل رو پیشنهاد بدن و از بروز مشکلات احتمالی توی آینده جلوگیری کنن. فکر نکنید خودتون همه چیز رو می دونید، چون ممکنه یک اشتباه کوچک، عواقب بزرگی داشته باشه.

• تغییر مهریه با تبدیل فرق داره: حواستون باشه که «افزایش» یا «کاهش» مهریه با «تبدیل» مهریه فرق داره. مثلاً اگه مهریه شما ۱۱۴ سکه باشه و بعداً توافق کنید که به جای سکه، یک قطعه زمین به همون ارزش رو به عنوان مهریه بگیرید، این تغییر ماهیت مهریه نیست، بلکه فقط تبدیل اون از سکه به ملک هستش. این کار به معنای افزایش یا کاهش مبلغ مهریه نیست و احکام خودش رو داره. این نوع تبدیل، در چارچوب همان مهریه اولیه، در صورتی که ارزش برابر داشته باشند و با رضایت طرفین باشد، امکان پذیر است.

• هزینه ها رو دست کم نگیرید: هر کاری که توی دفاتر اسناد رسمی انجام میشه، شامل یک سری هزینه های قانونیه که باید پرداخت بشن. این هزینه ها برای ثبت سند و خدمات دفترخونه هستن. حتماً قبل از اقدام، از میزان این هزینه ها باخبر بشید تا با مشکل مواجه نشید.

• فقط سند رسمی مهمه: در نهایت، همیشه به یاد داشته باشید که در دنیای حقوقی، فقط اسناد رسمی اعتبار قانونی دارن و توی دادگاه ها قابل استناد هستن. هر توافق دیگه ای که به صورت رسمی ثبت نشده باشه، می تونه مشکلات زیادی براتون ایجاد کنه و هیچ تضمینی برای آینده تون نیست. پس برای حفظ حقوق خودتون و همسرتون، حتماً کارهاتون رو رسمی و قانونی انجام بدید.

جمع بندی نهایی: با آگاهی تصمیم بگیرید

خب، به انتهای این مقاله رسیدیم و حالا می دانید که قضیه افزایش مهریه آن طور که شاید خیلی ها فکر می کنند، ساده نیست. به طور خلاصه، افزایش مهریه به شکلی که اون مبلغ جدید هم حکم مهریه اصلی رو پیدا کنه، طبق رای وحدت رویه دیوان عدالت اداری، بعد از عقد نکاح، از نظر قانونی امکان پذیر نیست و دفاتر اسناد رسمی هم چنین چیزی رو ثبت نمی کنند. دلیلش هم کاملاً شرعی و قانونیه: مهریه همون چیزیه که توی لحظه عقد روش توافق میشه و غیر از اون، هر تعهد مالی دیگه ای، ماهیت متفاوتی داره.

اما این به معنی بن بست نیست! اگه قصدتون افزایش پشتوانه مالی زن هست، می تونید از راه های قانونی جایگزین مثل «هبه» (بخشش) یا «صلح بلاعوض» استفاده کنید که به زن اجازه میده صاحب اموال یا حقوق مالی جدیدی بشه، فقط با این تفاوت که این ها دیگه عنوان مهریه رو ندارن و احکام مهریه بهشون تعلق نمی گیره. از اون طرف، کاهش یا بخشش مهریه، کاملاً مجازه و با روش هایی مثل «ابراء ذمه»، «صلح بلاعوض» یا «اقرار به وصول مهریه» به راحتی و به صورت قانونی قابل انجام هست. مهم اینه که توی همه این مراحل، حتماً و حتماً به یک نکته طلایی دقت کنید: تمام توافقات و اقدامات شما باید به صورت رسمی در دفاتر اسناد رسمی ثبت بشن تا اعتبار حقوقی داشته باشن و جلوی مشکلات آینده رو بگیرن.

یادتون باشه که تصمیم گیری درباره مهریه، یک تصمیم بزرگ و مهم توی زندگی مشترکه. پس با آگاهی کامل، با مطالعه دقیق و با مشورت با متخصصین حقوقی، بهترین تصمیم رو برای آینده خودتون و خانواده تون بگیرید. هیچ وقت عجله نکنید و همیشه جوانب مختلف رو بسنجید. زندگی مشترک، با آرامش و اطمینان خاطر، لذت بخش تر خواهد بود.